Tarla mı Güneş Paneli mi? Her İkisi Birden Mümkün! Agrivoltaik Sistemler Halkın Desteğini Kazanıyor

Tarlalara ve meralara kurulan güneş panelleri, hem enerji üretimine hem de tarıma olanak tanıyan agrivoltaik sistemlerle artık halkın daha çok desteğini alıyor. Bonn Üniversitesi’nin yaptığı araştırma, geleneksel güneş parklarına kıyasla agrivoltaik uygulamaların çok daha fazla kabul gördüğünü ortaya koydu.

Güneş enerjisi sistemleri, çatılardan sonra açık arazilere doğru yayılmaya devam ediyor. Ancak bu durum, özellikle tarım arazilerinin panellerle kaplanması söz konusu olduğunda, kamuoyunda her zaman olumlu karşılanmıyor. İşte tam bu noktada agrivoltaik sistemler devreye giriyor. Bonn Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırma, agrivoltaik (Agri-PV) sistemlerin toplum tarafından çok daha yüksek oranda kabul gördüğünü ortaya koydu.

Agrivoltaik sistemler, güneş panellerinin tarımsal faaliyetlerin devam ettiği alanlara —örneğin mera, buğday tarlası ya da bağlara— entegre edilmesi anlamına geliyor. Böylece aynı alanda hem enerji üretimi hem de tarımsal üretim yapılabiliyor. Araştırmayı yürüten Hendrik Zeddies, “Verimlilik genellikle bir miktar azalıyor” diyor. Ancak bazı durumlarda, bu sistemler meyve ağaçlarını ya da bağları dolu yağışına ya da aşırı güneş ışığına karşı koruyarak, sinerjik faydalar da sağlayabiliyor. Buğday tarlalarında ise paneller rüzgâr kırıcı işlevi görebiliyor.

Halk Agrivoltaiklere Daha Sıcak Bakıyor

Yapılan çevrim içi anket, Almanya genelinde yaş, cinsiyet, eğitim ve gelir dağılımı bakımından temsili yaklaşık 2.000 kişinin katılımıyla yürütüldü. Katılımcılara önce geleneksel açık alan güneş parkları ile agrivoltaik sistemlerin avantaj ve dezavantajları anlatıldı. Ardından üç gruba ayrılan katılımcılara, bir mera, bir buğday tarlası ve bir bağın; hem panellerle kaplı hem de doğal halini gösteren fotoğrafları gösterildi. Karşılaştırma için aynı manzaraya sahip geleneksel güneş parkı fotoğrafları da sunuldu.

Katılımcılardan, bu görüntüleri estetik, dinlenme değeri ve manzara üzerindeki etkileri açısından değerlendirmeleri istendi. Ayrıca, bu alanlarda üretilen elektriğe daha fazla ödeme yapmaya istekli olup olmadıkları ya da bu sistemleri engellemek için para ödeyip ödemeyecekleri de soruldu.

Dikkat Çeken Sonuçlar

Sonuçlar oldukça net: Katılımcıların %44’ü agrivoltaik sistemlerden elde edilen elektrik için daha fazla ödeme yapabileceklerini belirtirken, geleneksel güneş parkları için bu oran %29’da kaldı. Üstelik yalnızca %2,9’luk bir kesim agrivoltaik sistemleri engellemek için ceplerinden para ödeyebileceğini söylerken, bu oran geleneksel güneş parkları için %4,8'e çıktı.

Katılımcıların genel kanaati, güneş panellerinin manzarayı olumsuz etkilediği yönünde olsa da, bu etki agrivoltaik sistemlerde daha az olumsuz algılanıyor. Muhtemelen bunun nedeni, enerji üretiminin tarımı dışlaması yerine, onunla entegre olması.

Peki Ya Ekonomik Gerçeklik?

Araştırmanın yazarlarından Prof. Dr. Matin Qaim, bu bulguların hipoteze dayandığını ve katılımcıların gerçek anlamda para harcamadığını vurgulasa da, kamuoyunun bu sistemlere verdiği desteğin dikkat çekici olduğunu söylüyor. Qaim’e göre, agrivoltaik sistemler sayesinde yenilenebilir enerji yatırımları artırılabilir; hem doğa hem toplum zarar görmeden ilerlenebilir.

Ancak burada bir maliyet meselesi de var. Hendrik Zeddies’e göre, agrivoltaik sistemlerin ilk yatırım maliyetleri yüksek ve enerji verimi daha düşük. Bu da sistemlerin kendini geri ödemesinin uzun sürmesine neden oluyor. “Devlet desteği olmadan bu sistemlerin yaygınlaştırılması pek mümkün görünmüyor,” diyor Zeddies.